Sola Scriptura - skąd się wzięła?

[marbur]

Zastanawiam się skąd wziął się pomysł na "sola scriptura"? Jakie jest pochodzenie tej koncepcji?

[Andej]

Z reakcji na trudne do zrozumienia tradycje katolickie, którym przypisywano często większa wartość, niż temu co w Biblii.

[Marek_Piotrowski]

Myślę, że generalnie intencja była słuszna: próba zobiektywizowania przekazu wiary. Niestety, nadgorliwość jest, jak wiadomo, gorsza od faszyzmu i potrafi wypaczyć najlepsze intencje.
Gdyby zatrzymano się "primum scriptura" ("najpierw Pismo") byłoby to jak najbardziej godne polecenia.

[marbur]

Prima, Sola, Solo, Nuda .... faktycznie jest kilka określeń na różne odcienie, różne niuanse tego podejścia.

Może był to jakiś pomysł na oparcie Kościoła i wiernych na czymś twardym, konkretnym, namacalnym?

Nie na (nie tylko na, nie przede wszystkim na) wielodziesiąttomowych spekulacjach, summach Tomaszy i innych ojców kościoła a na jakimś bardziej zwięzłym, bardziej pierwotnym, bardziej oryginalnym źródle.

Nie na niepewnym papieżu. W tamtych czasach albo bylo ich kilku naraz, albo byli raz lepsi raz gorsi.
Zresztą teraz też jest raz Benedykt, raz Franciszek.

Nie na niepewnych biskupach, księżach, popach

Dodatkowo wynalezienie druku i możliwość aby każdy miał w domu to źródło - bezpośrednio dla siebie. Każdy (kto umiał czytać) mógł czytać Pismo, karmić się u samego źródła, pić najczystszą wodę u samego źródła. Perspektywa musiała wydawać się fascynująca.

[Marek_Piotrowski]

Tylko że w praktyce oznaczało tysiące interpretacji, z zupełnym pominięciem tego, że są to teksty starożytne, pisane w innej kulturze itd - odrzucono przecież także komentarze Ojców.
I wyszło jeszcze bardziej niepewnie, bo powstało wiele sprzecznych interpretacji (i każdemu się zdawało, że wyczytał to wprost ze słów Boga).

[Albertus]

Każdy (kto umiał czytać) mógł czytać Pismo, karmić się u samego źródła, pić najczystszą wodę u samego źródła. Perspektywa musiała wydawać się fascynująca.

Nie zawsze samodzielne czytanie Pisma musi być dobre.

Dla niektórych ludzi może się nawet stać przyczyną ich zguby.

I mówi o tym samo Pismo:

2P3:14 Dlatego, umiłowani, oczekując tego, starajcie się, aby [On] was zastał bez plamy i skazy - w pokoju, 15 a cierpliwość Pana naszego uważajcie za zbawienną, jak to również umiłowany nasz brat Paweł8 według danej mu mądrości napisał do was, 16 jak również we wszystkich listach, w których mówi o tym. Są w nich trudne do zrozumienia pewne sprawy, które ludzie niedouczeni i mało utwierdzeni opacznie tłumaczą, tak samo jak i inne Pisma9, na własną swoją zgubę.

[Dezerter]

A to mnie zaskoczyło, bo okazuje się, że protestanci całkiem dobrze sobie radzili przez 400 lat bez sola :
za wiki

Pochodzenie zasady sola scripturaLane zwraca uwagę, że slogan sola scriptura nie pochodzi z czasów Reformacji, ale jest późniejszym hasłem[1]. Według Ebelinga sola scriptura jako zasada formalna pojawiła się w teologii ewangelickiej dopiero w XIX w.[2] Z kolei Van den Belt twierdzi, że zasada sola scriptura wraz z sola gratia i sola fide stały się popularnymi hasłami wyrażającymi teologiczny rdzeń Reformacji dopiero w XX w. Dokładne pochodzenie zasad jest trudne do zrekonstruowania, ale przegląd literatury teologicznej pokazuje, że pojawiły się one dopiero na krótko przed 1917 roku. Możliwe jest jednak, że hasła sola obecne były już w XIX w. w ramach dyskusji o centralnych ideach i zasadach Reformacji. Van den Belt zwraca uwagę, że od tamtej pory hasła sola "zaczęły żyć własnym życiem"[3].

[Marek_Piotrowski]

I tak, i nie. Samo sformułowanie "sola scriptura" rzeczywiście, ale w innych słowach to jednak Luter (debata w Lipsku 1519 "(...) za artykuł wiary można przyjąć tylko to, co można udowodnić na podstawie Pisma Świętego.” oraz pismo „Do chrześcijańskiej szlachty narodu niemieckiego” z 1520 roku („Pismo Święte samo w sobie jest proste, najpewniejsze, najjaśniejsze, swoim własnym interpretatorem, probierzem i sędzią wszystkich rzeczy, światłem i życiem wszystkich.") no i "obrona Lutra" na sejmie w Wormacji w 1521 „Jeśli nie zostanę przekonany świadectwami Pisma albo oczywistym rozumem — ponieważ nie można wierzyć samemu papieżowi ani samym soborom, skoro wiadomo, że często błądzili i sami sobie przeczyli — zostaję zwyciężony świadectwami Pisma i moja sumienie jest związane słowem Bożym.”

[marbur]

Dla tamtych protestantów to chyba ich protest to byla w ich odczuciu troche taka polska "walką z komuną".
Był system, który uważali za zły i z którym walczyli.
Troche tak jak nasi protestujący działacze KO nosili koszulki z napisem "Konstytucja". Czyli też takie odwołanie się do tekstu bazowego, fundacyjnego.
Człowiek jak widzi naduzycia, to ma chyba takie naturalne odczucie chęci powrotu do dobrych źródeł.

A że czytanie Pisma nie jest łatwe, to fakt. Trudne, wymaga wysiłku, znajomości języka itd. Jak to czytanie. Sami byliśmy w szkołach to wiemy.

Tylko, dla nich (protestantów) pewnie nie bylo innego wyjscia. Nie widzieli innej możliwości. System ich zwalczał. Jedyne co mogli to w kółko odwoływać.sie do Konstytucji - Pisma.

A te 5 sola (scriptura, fide gratis itd) to faktycznie chyba wynik XIX wiecznych opracowań i systematyzacji zjawiska protestantyzmu.