Data Wielkanocy
Data Wielkanocy
Czy ktoś z Was rozgryzał jak obliczana jest dzisiaj data Wielkanocy? A szczególnie dlaczego Wschód i Zachód inaczej tę datę wyliczają? I jak się to ma do wyliczania przez Żydów daty Paschy?
-
mareta
- Gaduła

- Posty: 931
- Rejestracja: 16 gru 2025
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 159 times
- Been thanked: 162 times
Re: Data Wielkanocy
W kościołach zachodnich Wielkanoc przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca (tzw. paschalna pełnia Księżyca), przypadającej po 21 marca. Oznacza to, że Wielkanoc wypada pomiędzy 22 marca a 25 kwietnia (włącznie). Daty kościelnej pełni Księżyca zostały wyznaczone i stabelaryzowane w czasie Soboru Nicejskiego w 325 roku n.e.
Metoda Gaussa
Dla kalendarza gregoriańskiego
Sposób obliczenia tej daty został podany przez niemieckiego matematyka C.F. Gaussa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielkanoc ... danym_roku
Metoda Gaussa
Dla kalendarza gregoriańskiego
Sposób obliczenia tej daty został podany przez niemieckiego matematyka C.F. Gaussa
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielkanoc ... danym_roku
Ostatnio zmieniony 2026-04-06, 22:51 przez mareta, łącznie zmieniany 1 raz.
„Nie lękaj się, bo ja jestem z tobą. Nie trwóż się, bom ja twoim Bogiem. Umacniam cię, jeszcze i wspomagam, podtrzymuję cię moją prawicą sprawiedliwą.”
- Dezerter
- Legendarny komentator

- Posty: 19445
- Rejestracja: 24 sie 2015
- Lokalizacja: Inowrocław
- Has thanked: 6453 times
- Been thanked: 3948 times
- Kontakt:
Re: Data Wielkanocy
Jak ustalać datę Wielkanocy to był wielki spór od początku chrześcijaństwa i to już od II wieku - były synody, listy i spotkania osobiste znaczących biskupów, ale każdy był przywiązany do swojej Tradycji
jedni powoływali się na Piotra i Pawła, inni na Jana i Szczepana
jedni powoływali się na Piotra i Pawła, inni na Jana i Szczepana
Ostatnio zmieniony 2026-04-06, 23:04 przez Dezerter, łącznie zmieniany 1 raz.
Nie czyńcie tak jak ci przeciw którym występujecie.
- chicku
- Aktywny komentator

- Posty: 764
- Rejestracja: 18 kwie 2025
- Lokalizacja: Podkarpacie
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 183 times
- Been thanked: 136 times
Re: Data Wielkanocy
Ja sobie dopiero uświadomiłem, że Wielkanoc przypada w pełnię księżyca. I chyba tak też było w czasach Chrsytusa, a więc - jak to niedawno mówił w jednej konferencji kard. Ryś - w Ogrójcu patrzył w ten sam księżyc, który my widzimy na niebie w czasie świąt (w pełni)
- Marek_Piotrowski
- Legendarny komentator

- Posty: 26947
- Rejestracja: 1 cze 2016
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 4064 times
- Been thanked: 6238 times
- Kontakt:
Re: Data Wielkanocy
Dzień Paschy u Żydów
1
Kalendarz żydowski był oparty na fazach Księżyca – każdy miesiąc rozpoczynał się od nowiu. Pascha żydowska jest obchodzona w połowie miesiąca, czyli 14 dnia Nisan po zachodzie Słońca – innymi słowy Paschę obchodzono bezpośrednio po wiosennej pełni. Tyle teoria.
2
Niestety, wśród samych Żydów istniały rozbieżności co do prawidłowej daty Paschy – niektórzy twierdzili, że należy ją obchodzić wieczorem 14 Nisan, zaś inni, że w „wieczór po” 14 Nisan. Dodatkowym problemem był prymitywny sposób określania początku miesiąca – trzech członków Sanhedrynu po prostu obserwowało wiosenne niebo – kiedy zaobserwowali nów, uznawali, że rozpoczął się miesiąc Nisan (niestety, nie wiemy, co działo się, kiedy niebo było zachmurzone).
3
Kolejnym problemem było, że prawdopodobnie w czasach Chrystusa w Palestynie posługiwano się dwoma kalendarzami – oprócz „świątynnej” (lunarnej) rachuby czasu używano kalendarza solarnego (francuska uczona Annie Jaubert twierdzi, że posługiwali się nim m.in. zeloci oraz esseńczycy ze wspólnoty w Qumran.). Ślady tej rozbieżności możemy dostrzec w Piśmie Świętym – prawdopodobnie ewangelie synoptyczne posługują się solarną, a Ewangelia wg św. Jana – lunarną metodą liczenia czasu .
[Według synoptyków Ostatnia Wieczerza była paschą ("Tak nadszedł dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę" – Łk 22,7), a według św. Jana Piłat przesłuchiwał Jezusa w dzień przygotowania Paschy: "Był to dzień Przygotowania Paschy, około godziny szóstej. I rzekł do Żydów: Oto król wasz!" (J 19,14). Uwaga: ponieważ żydowski dzień kończył się o zachodzie Słońca, więc „dzień Przygotowania Paschy” to „nasz” dzień, w którym po zachodzie Słońca spożywano Paschę.]
Kalendarz solarny miał tę przewagę nad księżycowym, że Pascha przypadała zawsze w ten sam dzień tygodnia (w środę – w pojęciu Żydów trwała ona od wtorkowego wieczoru do zachodu Słońca w środę). Tę właściwość wykorzystało chrześcijaństwo, które święciło niedzielę jako dzień Zmartwychwstania.
4
Problem pogłębiało polecenie zawarte w Księdze Kapłańskiej:
Przemów do Izraelitów i powiedz im: Kiedy wejdziecie do ziemi, którą Ja wam dam, i zbierzecie plon, przyniesiecie kapłanowi snop jako pierwociny waszego plonu. On wykona gest kołysania snopa przed Panem, aby był przez Niego łaskawie przyjęty. Wykona nim gest kołysania w następnym dniu po szabacie (Kpł 23,10-11).
Ponieważ przełożeni synagogi „szabat” z tego fragmentu interpretowali jako święto Paschy, wynikało więc z tego, iż kołysania snopem zboża należy dokonać dnia 16 Nisan. Niestety wielokrotnie zdarzało się, że w dniu tym zboże jeszcze nie dojrzało (najwcześniej – zwykle pod koniec marca – dojrzewał jęczmień) , więc te swoiste „dożynki” nie miały sensu.
Żydzi poradzili sobie z problemem w charakterystyczną dla siebie zaradnością; w razie konieczności przełożeni (w sposób uznaniowy) dodawali przez miesiącem Nisan specjalny, trzynasty miesiąc Vadar, co przesuwało Paschę o miesiąc.
Pascha Chrześcijan (Wielkanoc)
1
Warto zwrócić uwagę, że Wielkanoc, będąca „Paschą chrześcijańską”, nie jest prostym odzwierciedleniem Paschy żydowskiej – o ile Jezus został zabity jako Baranek Paschalny w piątek, o tyle zmartwychwstał w niedzielę.
2
We wczesnym Kościele pojawiły się dwie koncepcje obchodzenia Święta Zmartwychwstania Pańskiego:
1
Kalendarz żydowski był oparty na fazach Księżyca – każdy miesiąc rozpoczynał się od nowiu. Pascha żydowska jest obchodzona w połowie miesiąca, czyli 14 dnia Nisan po zachodzie Słońca – innymi słowy Paschę obchodzono bezpośrednio po wiosennej pełni. Tyle teoria.
2
Niestety, wśród samych Żydów istniały rozbieżności co do prawidłowej daty Paschy – niektórzy twierdzili, że należy ją obchodzić wieczorem 14 Nisan, zaś inni, że w „wieczór po” 14 Nisan. Dodatkowym problemem był prymitywny sposób określania początku miesiąca – trzech członków Sanhedrynu po prostu obserwowało wiosenne niebo – kiedy zaobserwowali nów, uznawali, że rozpoczął się miesiąc Nisan (niestety, nie wiemy, co działo się, kiedy niebo było zachmurzone).
3
Kolejnym problemem było, że prawdopodobnie w czasach Chrystusa w Palestynie posługiwano się dwoma kalendarzami – oprócz „świątynnej” (lunarnej) rachuby czasu używano kalendarza solarnego (francuska uczona Annie Jaubert twierdzi, że posługiwali się nim m.in. zeloci oraz esseńczycy ze wspólnoty w Qumran.). Ślady tej rozbieżności możemy dostrzec w Piśmie Świętym – prawdopodobnie ewangelie synoptyczne posługują się solarną, a Ewangelia wg św. Jana – lunarną metodą liczenia czasu .
[Według synoptyków Ostatnia Wieczerza była paschą ("Tak nadszedł dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę" – Łk 22,7), a według św. Jana Piłat przesłuchiwał Jezusa w dzień przygotowania Paschy: "Był to dzień Przygotowania Paschy, około godziny szóstej. I rzekł do Żydów: Oto król wasz!" (J 19,14). Uwaga: ponieważ żydowski dzień kończył się o zachodzie Słońca, więc „dzień Przygotowania Paschy” to „nasz” dzień, w którym po zachodzie Słońca spożywano Paschę.]
Kalendarz solarny miał tę przewagę nad księżycowym, że Pascha przypadała zawsze w ten sam dzień tygodnia (w środę – w pojęciu Żydów trwała ona od wtorkowego wieczoru do zachodu Słońca w środę). Tę właściwość wykorzystało chrześcijaństwo, które święciło niedzielę jako dzień Zmartwychwstania.
4
Problem pogłębiało polecenie zawarte w Księdze Kapłańskiej:
Przemów do Izraelitów i powiedz im: Kiedy wejdziecie do ziemi, którą Ja wam dam, i zbierzecie plon, przyniesiecie kapłanowi snop jako pierwociny waszego plonu. On wykona gest kołysania snopa przed Panem, aby był przez Niego łaskawie przyjęty. Wykona nim gest kołysania w następnym dniu po szabacie (Kpł 23,10-11).
Ponieważ przełożeni synagogi „szabat” z tego fragmentu interpretowali jako święto Paschy, wynikało więc z tego, iż kołysania snopem zboża należy dokonać dnia 16 Nisan. Niestety wielokrotnie zdarzało się, że w dniu tym zboże jeszcze nie dojrzało (najwcześniej – zwykle pod koniec marca – dojrzewał jęczmień) , więc te swoiste „dożynki” nie miały sensu.
Żydzi poradzili sobie z problemem w charakterystyczną dla siebie zaradnością; w razie konieczności przełożeni (w sposób uznaniowy) dodawali przez miesiącem Nisan specjalny, trzynasty miesiąc Vadar, co przesuwało Paschę o miesiąc.
Pascha Chrześcijan (Wielkanoc)
1
Warto zwrócić uwagę, że Wielkanoc, będąca „Paschą chrześcijańską”, nie jest prostym odzwierciedleniem Paschy żydowskiej – o ile Jezus został zabity jako Baranek Paschalny w piątek, o tyle zmartwychwstał w niedzielę.
2
We wczesnym Kościele pojawiły się dwie koncepcje obchodzenia Święta Zmartwychwstania Pańskiego:
- pierwsza koncepcja wzięła się z faktu (bardzo podkreślanego w pierwotnym Kościele), że Chrystus zmartwychwstał w niedzielę po święcie Paschy (a więc po pierwszej wiosennej pełni Księżyca). Przyjęto więc wprost tę zależność. Umożliwiało to obchodzenie wydarzeń Triduum (Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielka Sobota) oraz Zmartwychwstania Pańskiego w te same dni tygodnia, w które działo się to wówczas, gdy Chrystus nas odkupił;
. - druga koncepcja mówiła, że skoro niedziela zmartwychwstania przypadła na 17 Nisan (3 dni po pełni Księżyca), to właśnie wówczas należy Wielkanoc obchodzić. Niestety, ta koncepcja powodowała pewne problemy:
- w niej wówczas święto „nie pasowało” do dni tygodnia.
- Co gorsze, zdarzało się, że w takim wypadku w niektórych latach (według rachuby Cesarstwa Rzymskiego) Pascha zdarzała się dwukrotnie, podczas gdy w innych nie było jej ani razu.
- W dodatku Żydzi opierali się na kalendarzu, który był wprawdzie księżycowy, ale niekoniecznie oparty na obserwacjach astronomicznych – rok miał w nim 354 dni, a co trzy lata dodawano „dodatkowy” miesiąc, by uzgodnić kalendarz księżycowy ze słonecznym.
Rok lunarny składał się z 12 miesięcy mających na przemian 29 i 30 dni. Opóźnienie w stosunku do roku solarnego korygowano, dodając co 3 lata dodatkowy miesiąc (we-adar). Rok solarny z kolei miał 12 trzydziestodniowych miesięcy, zaś na jego końcu dodawano 4 dni (nienależące do żadnego miesiąca). Rok słoneczny był o tyle wygodny, że liczył 364 dni – co powodowało, że daty wszystkich świąt wypadały w te same dni tygodnia (364 dzieli się przez 7).
Bezpośrednim skutkiem takiego postępowania było, że Pascha bywała ogłaszana przed wiosenną równonocą (co oczywiście rujnowało jej symbolikę astronomiczną). - Co gorsze, pojawiła się grupa (tzw. protopaschaliści), która uznała, że po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej nie należy trzymać się ściśle kalendarza żydowskiego – ci często obchodzili uroczystości wielkanocne przed 14 Nisan.
3
Wiemy, że data Wielkanocy była dyskutowania już w 155 roku, pomiędzy papieżem Anicetem a biskupem Smyrny. Dwanaście lat później, w 167 roku, odbyła się wielka dyskusja w Laodycei, z udziałem Melitona z Serdes, Apolinariusza Heliopolskiego, Klemensa Aleksandryjskiego oraz Hipolita Rzymskiego. W 180 roku papież Wiktor zarządził rozpatrzenie sprawy na synodach lokalnych, które opowiedziały się za utrzymaniem świętowania w niedzielę. U schyłku II wieku ten sam papież wszedł w spór na temat daty Wielkanocy z biskupem Efezu Polikratesem (spór mediował biskup Ireneusz z Lyonu). Euzebiusz tak zrelacjonował przedmiot sporu:
"Otóż kościoły całej Azji sądziły, jak im się zdawało, na podstawie bardzo starej tradycji, że święto Paschy Zbawiciela należy obchodzić czternastego dnia księżyca, kiedy Żydzi mieli rozkaz ofiarowania baranka, i że w każdym razie tego dnia, bez względu na to, jaki by to byt dzień w tygodniu, należy zakończyć posty.
Tymczasem tego sposobu wszystkie inne kościoły świata całego się nie trzymały, ale na mocy tradycji apostolskiej, która po dziś dzień swej mocy nie straciła, zachowywały zwyczaj, że się nie godzi kończyć postów żadnego innego dnia, jak tylko w dniu zmartwychwstania Zbawiciela naszego. W sprawie tej odbywały się synody i zgromadzenia biskupów, którzy wszyscy jednomyślnie ogłosili listami do wiernych świata całego zasadę kościelną, że nigdy żadnego innego dnia nie należy obchodzić tajemnicy zmartwych-wstania Pańskiego, jak tylko w niedzielę, i że tylko tego dnia wolno kończyć posty paschalne" (Euzebiusz Historia Kościoła).
4
Wszystko to sprawiało, że w Kościele narastała potrzeba uregulowania sprawy daty Wielkanocy. Na 11 lat przed Niceą, Synod w Arles (314 rok) postanowił, by "w tym samym dniu i czasie uroczystości wielkanocne były obchodzone w całym Kościele" – niestety jednak nie określając, który to miałby być dzień.
5
I dopiero tutaj dochodzimy do Soboru w Nicei (325 rok), który ostatecznie potwierdził sposób wyznaczania daty Wielkanocy stosowany dotąd wszędzie poza Aleksandrią, orzekając, iż "zwyczaj zachowywany w Rzymie, całej Italii, Afryce i Egipcie, w Hiszpanii, Galii, Brytanii, Libii, całej Grecji, a także w diecezjach azjatyckich Pontu i Cylicji, powinien zostać przyjęty powszechnie" .
6
Cesarz w liście, jaki wystosował po soborze, relacjonował:
"Kiedy padło pytanie o sposób obchodzenia najświętszego dnia Wielkanocy, wspólnie ustaliliśmy, że święto powinno być obchodzone tego samego dnia wszędzie i przez wszystkich.
Cóż bowiem może być piękniejszego, cóż szlachetniejszego i bardziej odpowiedniego niż fakt, iż dzień ten, z którego czerpiemy nadzieję nieśmiertelności, jest obchodzony przez wszystkich w jeden i ten sam sposób, według jednej reguły? (…)
Podsumowując w kilku słowach, wszyscy zebrani zgodzili się co do tego, że Wielkanoc powinna być obchodzona wszędzie w jednym i tym samym dniu. Uważamy, iż w sprawie obchodów tak ważnego święta nie powinno być żadnych różnic; dobrze będzie podporządkować się tej decyzji, aby nie mieć udziału w grzechach i błędach innych.
Przyjmijcie zatem z radością nakaz płynący z nieba i prawdziwy, gdyż cokolwiek zostanie
postanowione przez święty sobór biskupów, należy traktować jako wolę Bożą." (List Konstantyna Wielkiego do Kościołów)
7
Jak widać cały proces uzgadniania daty święta nie miał najmniejszego związku z rzekomymi dążeniami Konstantyna do wyeliminowania czegokolwiek; w dodatku decyzja została przyjęta dużo wcześniej, a Sobór Nicejski tylko ją potwierdził prawnie. Być może zadecydowała chęć rozpamiętywania Ostatniej Wieczerzy i Ukrzyżowania (a przede wszystkim – Zmartwychwstania) w te same dni, w których się wydarzyły.
8
Nie da się wykluczyć, że jednym z powodów niechęci do obchodzenia Wielkanocy według kalendarza księżycowego była chęć odróżnienia się od Żydów (oczywiście w sensie wyznaniowym, nie etnicznym!) – zarówno dlatego, iż to Sanhedryn spowodował oskarżenie Jezusa, jak i dlatego, że społeczność chrześcijańska miała jeszcze żywo w pamięci żydowskie prześladowania chrześcijan.
Jednak najważniejsze było dążenie do jedności oraz po prostu to, że taki zwyczaj był przyjęty w większości Kościołów chrześcijańskich.
Rozważcie w swej przenikliwości, jak bolesna byłaby sytuacja, w której jedni doświadczają wszystkich rygorów postu, podczas gdy inni w tym samym czasie oddają się rozrywce; natomiast po Wielkanocy jedni radują się i odpoczywają, podczas gdy trwają w przepisanych postach. Z tego powodu powinna nastąpić odpowiednia zmiana, aby jedna zasada dotyczyła wszystkich – jest to wolą boskiej opatrzności której, jak sądzę, wszyscy powinniśmy się podporządkować (list Konstantyna)
O obu przyczynach miał świadczyć List Konstantyna do biskupów - oto charakterystyczny fragment:
"Konieczne jest również takie naprawienie błędów, żebyśmy już więcej nie mieli nic wspólnego ze zwyczajami morderców naszego Pana; ponieważ zaś ten sam porządek obchodów jest zachowywany we wszystkich kościołach na Zachodzie, a także w południowych i północnych częściach świata, jak również częściowo na Wschodzie, rozsądzono przeto – i ja sam ufam, że decyzja ta zyska waszą aprobatę – że zwyczaj zachowywany w Rzymie, całej Italii, Afryce i Egipcie, w Hiszpanii, Galii, Brytanii, Libii, całej Grecji, a także w diecezjach azjatyckich Pontu i Cylicji, powinien zostać przyjęty powszechnie. Należy przy tym wziąć pod uwagę nie tylko fakt, że największa liczba kościołów istnieje na wyżej wymienionych terenach, ale również to, iż wszyscy powinniśmy pragnąć tego, czego wymaga zdrowy rozsądek oraz unikać społeczności z Żydami, którzy winni są krzywoprzysięstwa."
9
Dlaczego Konstantynowi tak zależało na ustaleniu daty Wielkanocy (nie konkretnej, ale jakiejkolwiek wspólnej - na zasadzie "wszystko mi jedno, kiedy to będzie, ale zdecydujcie się biskupi na jakąś wspólną datę") ?
Konstantyn Wielki - jak każdy cesarz do jego czasów) pełnił w cesarstwie także urząd Pontifexa Maximusa (kogoś w rodzaju ministra d/s wyznań) i do jego obowiązku należało m.in. prowadzenie kalendarza świąt wszystkich religii w cesarstwie (liber pontificalis). W momencie kiedy chrześcijaństwo stało się legalne, cesarz miał obowiązek wpisania do tego kalendarza również świąt chrześcijańskich.
10
Warto nadmienić, że zarzut o – rzekomo – pogańskim pochodzeniu daty Wielkanocy został sformułowany dopiero w XII wieku. Chrześcijanie w pierwszych wiekach nie zgłaszali podobnych wątpliwości – nawet jeśli niektórzy z nich (mieszkający w Azji) opowiadali się za inną datą.
11
Zarówno Kościół katolicki, jak i Prawosławie opierają się na ustanowieniu z Soboru Nicejskiego. A jednak (nie zawsze) daty się różnią , ponieważ:- Kościół katolicki używa kalendarza gregoriańskiego, natomiast Prawosławie trzyma się starszego kalendarza juliańskiego. Róznica obecnie wynosi aż 13 dni. Zatem "astronomiczna wiosna" przypada w różne dni, więc często "pierwsza niedziela po wiosennej pełni Księżyca" często też
- W dodatku Prawosławie stosuje zasadę, że Wielkanoc nie może wypaść przed ani w trakcie żydowskiego święta Paschy. Jeśli według obliczeń astronomicznych tak wychodzi, przesuwają Wielkanoc na kolejną niedzielę
- trochę też inne założenia przyjmujemy przy obliczaniu pełni Księżyca
Poniżej zrekonstruowany tzw. Wielki Indyktion, diagram służący do wyznaczania daty Wielkanocy w Kościele Prawosławnym
Rekonstrukcja A.N. Zelinskego, za monografią Paschalia Kościoła Prawosławnego – metody obliczania daty Paschy (ks. Marek Ławreszuk, Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie), źródło http://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bi ... reszuk.pdf (dostęp 03.03.2017).

Nie odpowiadam na niektóre wpisy: nie widzę wpisów @użytkownik, @CiekawaXO i @Krystyna. Nie "obraziłem się" - ale tak jest z paru względów prościej.
Re: Data Wielkanocy
Na ścisłość, to w pierwszą niedzielę po pełni księżyca.
Dodano po 31 minutach 36 sekundach:
Wielkanoc 2026 — daty biorące udział w wyznaczeniu (wynik: 5 kwietnia)
Reguła (skrót): Kościół wyznacza Wielkanoc, rozstrzygając kolejno: dzień równonocy, potem dokładny dzień 14. dnia księżyca paschalnego, i wreszcie pierwszą niedzielę po tym 14. dniu.[^1]
- 21 marca 2026 — kościelna „równonoc wiosenna” (punkt odniesienia w rachubie).[^2]
- 2 kwietnia 2026 (czwartek) — 14. dzień księżyca paschalnego / „paschalna pełnia” (w przyjętym wyliczeniu dla 2026).
- 5 kwietnia 2026 (niedziela) — pierwsza niedziela po 14. dniu księżyca paschalnego, czyli Wielkanoc 2026.[^1] [^3]
[^2] [Catholic Encyclopedia, Easter Controversy](https://www.magisterium.com/docs/f2c979 ... ontroversy)
[^3] [CCC, 1170](https://www.magisterium.com/docs/0583c0 ... f/ref/1170)
Dodano po 10 minutach 40 sekundach:
Kościelna "równonoc wiosenna" jest zawsze 21 marca, choć w 2026 astronomicznie było to 20 marca 15:46
https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3wn ... %B3wnonocy
Dodano po 11 minutach 49 sekundach:
Prawosławne podstawienie dat dla roku 2026
- **3 kwietnia 2026 (21 marca wg kalendarza juliańskiego)** — kościelna „równonoc wiosenna”.
Dla Kościoła wschodniego wiosna zaczyna się dopiero tutaj, dlatego pełnia, która wystąpiła 2 kwietnia, jest przez nich ignorowana (uznawana za „zimową”). - **7 kwietnia 2026 (25 marca wg kalendarza juliańskiego)** — 14. dzień księżyca paschalnego / „paschalna pełnia juliańska”.
Jest to pierwsza kościelna pełnia po juliańskiej równonocy. W 2026 roku przypada ona we wtorek. - **12 kwietnia 2026 (30 marca wg kalendarza juliańskiego)** — pierwsza niedziela po 14. dniu księżyca paschalnego, czyli Wielkanoc prawosławna 2026.
Ostatnio zmieniony 2026-04-08, 22:10 przez pacyfik, łącznie zmieniany 2 razy.
-
zefciu
- Dyskutant

- Posty: 207
- Rejestracja: 26 mar 2026
- Lokalizacja: Kiekrz
- Wyznanie: Ateista
- Has thanked: 13 times
- Been thanked: 17 times
Re: Data Wielkanocy
Dodajmy jeszcze, że kalendarz żydowski działa według trochę innej zasady, niż juliański/gregoriański. To są kalendarze solarne — ich zasadą jest synchronizacja z datami równonocy. Juliańskiemu równonoce „uciekły”, ale to wynik zbytniego przybliżenia roku słonecznego jako równo 365,25 dni. Miesiące w kalendarzu juliańskim i gregoriańskim są całkowicie umowne.
Kalendarz żydowski (podobnie jak np. kalendarz republiki rzymskiej) jest lunisolarny. Przede wszystkim synchronizuje się z księżycem. W drugiej kolejności — ze Słońcem. Mamy zatem 12 miesięcy księżycowych trwających od nowiu do nowiu (w przybliżeniu oczywiście). Żeby zaś zsynchronizować się ze Słońcem, dodaje się czasami 13 miesiąc „Drugi Adar”. Początkowo decyzję o dodaniu tego miesiąca podejmowano na podstawie obserwacji przyrody. Potem jednak zastosowanono tzw. „cykl Metona”.
Meton był astronomem greckim, który zauważył, że mniej więcej co 19 lat tego samego dnia w cyklu słonecznym przypada mniej więcej ta sama faza księżyca. Na tej podstawie Żydzi już po Chrystusie zdecydowali, że użyją 19-letniego cyklu, w którym będzie 7 lat przestępnych (13-miesięcznych), zaś pozostałe będą 12-miesięczne.
Dlaczego było to istotne? Otóż w Nicei postanowiono, że nie należy obchodzić Paschy wraz z Żydami. System wyznaczania Wielkanocy jaki przyjęto był taki, że Wielkanoc juliańska przypada zawsze po dniu Paschy u Żydów. Głównym zaś argumentem Wschodu przeciwko kalendarzowi gregoriańskiemu było zaś to, że ta zasada została pogwałcona. Chociaż kalendarz gregoriański lepiej oddaje cykl słoneczny niż juliański, to właśnie zostało przez wschodnich chrześcijan poczytane mu za złe. Bo oddaje też lepiej niż kalendarz żydowski.
A czy istnieją kalendarze czysto lunarne? Istnieje przynajmniej jeden — muzułmański. Kalendarz muzułmański to po prostu 12 miesięcy księżycowych. Nie ma tam żadnej synchronizacji ze Słońcem. Co roku równonoce przypadają w inny dzień roku (tak jak u nas pełnia księżyca może przypadać w dowolnym dniu miesiąca).
Kalendarz żydowski (podobnie jak np. kalendarz republiki rzymskiej) jest lunisolarny. Przede wszystkim synchronizuje się z księżycem. W drugiej kolejności — ze Słońcem. Mamy zatem 12 miesięcy księżycowych trwających od nowiu do nowiu (w przybliżeniu oczywiście). Żeby zaś zsynchronizować się ze Słońcem, dodaje się czasami 13 miesiąc „Drugi Adar”. Początkowo decyzję o dodaniu tego miesiąca podejmowano na podstawie obserwacji przyrody. Potem jednak zastosowanono tzw. „cykl Metona”.
Meton był astronomem greckim, który zauważył, że mniej więcej co 19 lat tego samego dnia w cyklu słonecznym przypada mniej więcej ta sama faza księżyca. Na tej podstawie Żydzi już po Chrystusie zdecydowali, że użyją 19-letniego cyklu, w którym będzie 7 lat przestępnych (13-miesięcznych), zaś pozostałe będą 12-miesięczne.
Dlaczego było to istotne? Otóż w Nicei postanowiono, że nie należy obchodzić Paschy wraz z Żydami. System wyznaczania Wielkanocy jaki przyjęto był taki, że Wielkanoc juliańska przypada zawsze po dniu Paschy u Żydów. Głównym zaś argumentem Wschodu przeciwko kalendarzowi gregoriańskiemu było zaś to, że ta zasada została pogwałcona. Chociaż kalendarz gregoriański lepiej oddaje cykl słoneczny niż juliański, to właśnie zostało przez wschodnich chrześcijan poczytane mu za złe. Bo oddaje też lepiej niż kalendarz żydowski.
A czy istnieją kalendarze czysto lunarne? Istnieje przynajmniej jeden — muzułmański. Kalendarz muzułmański to po prostu 12 miesięcy księżycowych. Nie ma tam żadnej synchronizacji ze Słońcem. Co roku równonoce przypadają w inny dzień roku (tak jak u nas pełnia księżyca może przypadać w dowolnym dniu miesiąca).
- Michał
- Aktywny komentator

- Posty: 677
- Rejestracja: 17 lis 2022
- Wyznanie: Chrześcijanin
- Has thanked: 119 times
- Been thanked: 43 times
Re: Data Wielkanocy
Jeśli chodzi o takie najbardziej precyzyjne ustalenie Paschy oraz Wielkanocy to jest bardzo proste:
- Wieczerza Paschalna/Pascha - rozpoczęcie pierwsza pełnia wiosenna lub czwartek po pierwszej pełni wiosennej
- Wielkanoc - trzeci dzień po pełni lub niedziela po pierwszej pełni wiosennej
Chrześcijański naturalizm 



chrześcijaństwo mistyczne
umiarkowano-radykalny ikonoklazm 
chrześcijaństwo uzdrawiające
eko-restoracjonizm

chrześcijaństwo uzdrawiające
- Marek_Piotrowski
- Legendarny komentator

- Posty: 26947
- Rejestracja: 1 cze 2016
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 4064 times
- Been thanked: 6238 times
- Kontakt:
Re: Data Wielkanocy
zefciu pisze: ↑2026-04-09, 16:54 Dlaczego było to istotne? Otóż w Nicei postanowiono, że nie należy obchodzić Paschy wraz z Żydami. System wyznaczania Wielkanocy jaki przyjęto był taki, że Wielkanoc juliańska przypada zawsze po dniu Paschy u Żydów. Głównym zaś argumentem Wschodu przeciwko kalendarzowi gregoriańskiemu było zaś to, że ta zasada została pogwałcona. Chociaż kalendarz gregoriański lepiej oddaje cykl słoneczny niż juliański, to właśnie zostało przez wschodnich chrześcijan poczytane mu za złe. Bo oddaje też lepiej niż kalendarz żydowski.
- po pierwsze, w Nicei ustanowiono dla wszystkich, a nie wprowadzano jakiejś nowinki. Postulat obchodzenia Wielkanocy wg kalendarza żydowskiego zgłaszała stosunkowo niewielka część (tzw. kwartodecymanie) z Syrii i Azji Mniejszej i w Nicei po prostu ustanowiono, że nie przyzna się im racji wobec całej reszty Kościoła
- Po drugie, Prawosławie się od tamtej pory trzyma tego samego co Zachód (Niedziela)
- po trzecie, argument nie brzmiał że nie należy obchodzic Paschy z Żydami (bo i tak by się nie obchodziło, Pascha jest trzy dni przed Wielkanocą) tylko taki, że Żydzi nie mają tu być przyjmowani jako norma tego, kiedy się ją obchodzi w chrześcijaństwie. Różnica subtelna, ale znacząca
- po czwarte, najważniejsze było to, by podkreslic znaczenie niedzieli, jako dnia Zmartwychwstania - co było wazne już od I wieku (cytowałem tu już kiedyś Didache
- po piąte, w czasach Nicei oczywiście nie było kalendarza gregoriańskiego, który powstal pod koniec XVI wieku dlatego, że czas dobowy nie pokrywa się dokładnie z astronomicznym - i w XVI wieku był już dość mocno przesunięty w stosunku do rzeczywistego. W 1582 roku pominięto więc 10 dni (po u 4 października nastąpił piątek 15 października)
Nie odpowiadam na niektóre wpisy: nie widzę wpisów @użytkownik, @CiekawaXO i @Krystyna. Nie "obraziłem się" - ale tak jest z paru względów prościej.
- Michał
- Aktywny komentator

- Posty: 677
- Rejestracja: 17 lis 2022
- Wyznanie: Chrześcijanin
- Has thanked: 119 times
- Been thanked: 43 times
Re: Data Wielkanocy
Oni świętowali wielkanoc w ten sam dzień co pascha, mimo że Jezus zmartwychwstał w 3 dniu po rozpoczęciu paschy.Marek_Piotrowski pisze: ↑2026-04-09, 20:08 w Nicei ustanowiono dla wszystkich, a nie wprowadzano jakiejś nowinki. Postulat obchodzenia Wielkanocy wg kalendarza żydowskiego zgłaszała stosunkowo niewielka część (tzw. kwartodecymanie)
Chrześcijański naturalizm 



chrześcijaństwo mistyczne
umiarkowano-radykalny ikonoklazm 
chrześcijaństwo uzdrawiające
eko-restoracjonizm

chrześcijaństwo uzdrawiające
Re: Data Wielkanocy
Myślę, że w tamtym czasie było to dla nich bardzo trudne zerwać z tym co znali, celebrowali i kochali i uznać, że teraz będzie inaczej.Michał pisze: ↑2026-04-09, 21:52Oni świętowali wielkanoc w ten sam dzień co pascha, mimo że Jezus zmartwychwstał w 3 dniu po rozpoczęciu paschy.Marek_Piotrowski pisze: ↑2026-04-09, 20:08 w Nicei ustanowiono dla wszystkich, a nie wprowadzano jakiejś nowinki. Postulat obchodzenia Wielkanocy wg kalendarza żydowskiego zgłaszała stosunkowo niewielka część (tzw. kwartodecymanie)
Była to dla nich podróż w nieznane.
No i jeszcze to, że władze tego pogańskiego Rzymu "umizgują się do naszych świętości. Zaufać im czy jednak nie?"
- Marek_Piotrowski
- Legendarny komentator

- Posty: 26947
- Rejestracja: 1 cze 2016
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 4064 times
- Been thanked: 6238 times
- Kontakt:
Re: Data Wielkanocy
Myślę, że uznanie CHrystusa za Boga było znacznie większym szokiem niż dzień świętowania.pacyfik pisze: ↑2026-04-09, 22:03Myślę, że w tamtym czasie było to dla nich bardzo trudne zerwać z tym co znali, celebrowali i kochali i uznać, że teraz będzie inaczej.Michał pisze: ↑2026-04-09, 21:52Oni świętowali wielkanoc w ten sam dzień co pascha, mimo że Jezus zmartwychwstał w 3 dniu po rozpoczęciu paschy.Marek_Piotrowski pisze: ↑2026-04-09, 20:08 w Nicei ustanowiono dla wszystkich, a nie wprowadzano jakiejś nowinki. Postulat obchodzenia Wielkanocy wg kalendarza żydowskiego zgłaszała stosunkowo niewielka część (tzw. kwartodecymanie)
Była to dla nich podróż w nieznane.
Przecież władze Rzymu zaakceptowały chrześcijaństwo trzy wieki później - chrześcijanie już dawno nie mieli pierwotnych przyzwyczajeń.pacyfik pisze:No i jeszcze to, że władze tego pogańskiego Rzymu "umizgują się do naszych świętości. Zaufać im czy jednak nie?"
To tak jakby mówić, że mamy problemy z zaakceptowanie rzeczy zmienionych wzgledem XVIII wieku
Poza tym co mają do tego władze Rzymskie? One niczego nie narzucały. Konstantyn Wielki miał obowiązek, po dopuszczeniu chrześcijaństwa jako legalnej religii, podać daty świąt (tak jak podawał dla wszystkich religii w cesarstwie).
Nie on jednak je ustalał - powiedział po prostu do biskupów coś w rodzaju "podajcie mi kiedy macie dni świąteczne. Ale to ma być jednolite, nie będę się bawił w to, że jedni tak, a drudzy inaczej. Macie usiąść razem na soborze i to ustalić - a jak już ustalicie, to ja to ogłoszę i dopilnuję, by nikt nie robił zamieszania"
Miał gdzieś, czy to będzie taki dzień, czy inny - byle było wiadomo który to będzie.
Ostatnio zmieniony 2026-04-10, 08:56 przez Marek_Piotrowski, łącznie zmieniany 1 raz.
Nie odpowiadam na niektóre wpisy: nie widzę wpisów @użytkownik, @CiekawaXO i @Krystyna. Nie "obraziłem się" - ale tak jest z paru względów prościej.
-
zefciu
- Dyskutant

- Posty: 207
- Rejestracja: 26 mar 2026
- Lokalizacja: Kiekrz
- Wyznanie: Ateista
- Has thanked: 13 times
- Been thanked: 17 times
Re: Data Wielkanocy
No ale to co piszesz działa w języku polskim, a już niekoniecznie greckim. Dla osoby posługującej się Greką jest pascha chrześcijańska i pascha żydowska.Michał pisze: ↑2026-04-09, 19:15 Jeśli chodzi o takie najbardziej precyzyjne ustalenie Paschy oraz Wielkanocy to jest bardzo proste:
- Wieczerza Paschalna/Pascha - rozpoczęcie pierwsza pełnia wiosenna lub czwartek po pierwszej pełni wiosennej
- Wielkanoc - trzeci dzień po pełni lub niedziela po pierwszej pełni wiosennej
Re: Data Wielkanocy
Ja mówię właśnie o czasach około Nicei 325.Marek_Piotrowski pisze: ↑2026-04-10, 08:56Przecież władze Rzymu zaakceptowały chrześcijaństwo trzy wieki później - chrześcijanie już dawno nie mieli pierwotnych przyzwyczajeń.pacyfik pisze:No i jeszcze to, że władze tego pogańskiego Rzymu "umizgują się do naszych świętości. Zaufać im czy jednak nie?"
To tak jakby mówić, że mamy problemy z zaakceptowanie rzeczy zmienionych wzgledem XVIII wieku![]()
Do tej pory wszystko było raczej różnorodne. Rzymski "ordnung" chciał nad tą różnorodnością zapanować i ujednolicić jak tylko się da.
Jakie mieli wówczas przyzwyczajenia?
No właśnie wydaje mi się, że gdy Cesarz zebrał mało reprezentacyjną grupkę biskupów do Nicei to było dużo nieufności wobec tego. O ile w ogóle wiedziano o tym wydarzeniu.
- Marek_Piotrowski
- Legendarny komentator

- Posty: 26947
- Rejestracja: 1 cze 2016
- Wyznanie: Katolicyzm
- Has thanked: 4064 times
- Been thanked: 6238 times
- Kontakt:
Re: Data Wielkanocy
I bardzo słusznie. Konstantyn zwracał bardzo dużą uwagę na jedność - i to osiągnięto w Nicei.pacyfik pisze: ↑2026-04-10, 11:21Ja mówię właśnie o czasach około Nicei 325.Marek_Piotrowski pisze: ↑2026-04-10, 08:56Przecież władze Rzymu zaakceptowały chrześcijaństwo trzy wieki później - chrześcijanie już dawno nie mieli pierwotnych przyzwyczajeń.pacyfik pisze:No i jeszcze to, że władze tego pogańskiego Rzymu "umizgują się do naszych świętości. Zaufać im czy jednak nie?"
To tak jakby mówić, że mamy problemy z zaakceptowanie rzeczy zmienionych wzgledem XVIII wieku![]()
Do tej pory wszystko było raczej różnorodne. Rzymski "ordnung" chciał nad tą różnorodnością zapanować i ujednolicić jak tylko się da.
Jakie mieli wówczas przyzwyczajenia?
Masz rację, wydaje Ci siępacyfik pisze:No właśnie wydaje mi się, że gdy Cesarz zebrał mało reprezentacyjną grupkę biskupów do Nicei to było dużo nieufności wobec tego. O ile w ogóle wiedziano o tym wydarzeniu.
Polecam bardzo zbiór tekstów z epoki wraz z komentarzami:

Jak chcesz, i jeśli nie przeszkadzają Ci moje podkreślenia w tekście - mogę pożyczyć
Nie odpowiadam na niektóre wpisy: nie widzę wpisów @użytkownik, @CiekawaXO i @Krystyna. Nie "obraziłem się" - ale tak jest z paru względów prościej.